NrhoH tuyhW

,eʧahådÊ njdÊNfhbgÊ gF§ gzÊilfÊfhyjʧyÊ jkpofkÊ vdgÊ ngaH ngwÊwJ. jkpofjʧy NruehL NrhoehL ghzÊba ehL vd %dÊW ehLfsÊ tuyhwÊWfÊF KwglÊl fhyjʧçUeÊNj VwÊglÊbUeÊjd. ,dÊiwa §UthqÊ$H-nfhrʤ ehLfSkÊ kiyahs khtlÊlKkÊ NruehL vdgÊ ngaH ngwÊwJ. jQÊir, §Urʤ khtlÊlqÊfisfÊ nfhzÊl epygÊgF§ Nrho ehL vdgÊ ngaH jhqÊ¢aJ. kJiu ,uhkehjGukÊ, §UneyÊNtç khtlÊlqÊfsÊNrhHeÊj epygÊgF§ ghzÊbaehL vd toqÊ¢aJ. NrykÊ NfhakÊgjÊJ}H ePy¢up khtlÊlqÊfsÊ nfhqÊFehL vdgÊ ngaH ngwÊwJ. §UfÊNfhtY}UkÊ mjidrÊ NrHeÊj eLehlÊLgÊ gF§AkÊ kiyakhdÊehL vdTkÊ mjwÊF tlghyÊ mikeÊj ngUepygÊ gF§ (neyÊY}H tiuáyÊ) njhzÊil ehL vdTkÊ ngaHa ngwÊwpUeÊjd. jkpofkÊ ,qÊqdkÊ gy ßupTfshfgÊ ßupeʧUeÊj Ngh§YkÊ Nru Nrho ghzÊba ehLfspyÊjhdÊ KbkdÊdH %tH ,UeÊJ teÊjdH. ßw ehLfspyÊ ¤wÊwurHfNs ,UeÊJ Mlʤ GupeÊjdH. ¤wÊwurH Mlʤ GupeÊj ehLfsÊ ¤y fhyqÊfspyÊ NguurH MlʤfÊF clÊglÊL ,UeÊjd; nfhqÊFehL ¤y fhyqÊfsÊ NruH ifgÊglÊbUeÊjJ; ¤y fhyqÊfspyÊ NrhoH ifgÊglÊbUeÊjJ. mtÊthNw kiyakhdÊ ehLkÊ njhzÊil ehLkÊ ¤y fhyqÊfsÊ NrhoH ifgÊglÊbUeÊjJ; ¤y fhyqÊfspyÊ ghzÊbaH ifgÊglÊbUeÊjikAKzÊL.

Nrho tuyhwÊwpyÊ %dÊW fhyqÊfsÊ
NrhoiurÊ 

(1) rqÊf fhyrÊ NrhoH (¢.K-¢.ß.300) 
(2) ,ilfÊfhyrÊ NrhoH (¢.ß.300-900) 
(3) ßwÊfhyrÊ NrhoH (¢.ß.900-1300)

vd %dÊW fhyjÊjtuhfgÊ ßupfÊfyhkÊ.

rqÊffhyrÊ NrhoH
rqÊf fhyrÊ NrhoHfÊFupa ngaHfSsÊ ¢sÊsp tstdÊ vdÊgd ¤weÊjit. '¢sÊ' vdÊgJ NjhzÊL ntlÊL vdÊDkÊ gy nghUsÊfisfÊ FwpfÊFkÊ. epyjÊijjÊ NjhzÊb tskÊ nraÊgtdÊ vdÊDkÊ nfhUspyÊ '¢sÊsp' vdÊgJ teʧUfÊfyhkÊ vdÊgJ MuhaÊarʤahsH fUjÊJ. tsKila ehlÊltdÊ 'tstdÊ' vdgÊ ngaH ngWjYkÊ czÊL. NrhouJ mur ,yrʤid Gç. £oÊtUkÊ kdÊdH rqÊf fhyrÊ NrhoH MtH:-

1. ¤ß 
2. KRFeÊjdÊ
3. fheÊjdÊ 
4. J}qÊnfáyÊ vwpeÊj njhbjÊNjhlÊ nrkÊßadÊ

5. nrUgÊghop vwpeÊj ,sQÊNrlÊ nrdÊdp 
6. kEeP§rÊ NrhodÊ 
7. KjwÊfupfhydÊ 
8. ,uzÊlhkÊ fupfhydÊ (,kakÊ tiu ntdÊwtdÊ) 
9. ¢sÊsp tstdÊ 
10. ngUewÊ¢sÊsp 
11. NfhgÊngUQÊ NrhodÊ 

NtW NrhokußdH ¤yH 
neLKbfÊ¢sÊsp ,sqÊ¢sÊsp KjçNahH.

årahyadÊ (¢.ß. 850-871)
M§jÊjdÊ NrhodÊ I (" 871-907)
guheÊjdÊ I (" 907-953)
,uhrh§jÊjdÊ fzÊluh§jÊjdÊ mupQÊradÊ (949-957) (956-957)
cjÊjk NrhodÊ vdÊw ReÊju NrhodÊ vdÊw kJuheÊjdÊ guheÊjfdÊ II (973-985) (956-973)
M§jÊjdÊ II vdÊw ,uhruhrdÊ I ghHjʧNteʧu fupfhydÊ (985-1014) (956-969)
,uhNreʧudÊ I (1012-1044)
,uhrh§uhrdÊ I ,uhNreʧudÊ II æuuhNreʧudÊ(1018-1054) (1052-1064) (1063-1069)
,uhrkNfeʧudÊ m§uhNreʧudÊ (1060-1063) (1068-1070)
rhSfʢa Nrhodhd
FNyhjÊJqÊf I (1070-1120)
åfÊ¢uk NrhodÊ (1120-1135)
FNyhjÊJqÊf II (1133-1150)
,uhruhrdÊ II (1146-1173)
,uhrh§uhrdÊ II (1163-1179)
FNyhjÊJqÊfdÊ III (1178-1218)
,uhruhrdÊ III 1216-1256)
,uhNreʧudÊ III (1246-1280)

,rÊ NrhogÊ NguurUsÊ KjyÊ ,uhruhrNd ¤weÊj mu¤ayÊ NguwpQdÊ; NrhogÊ Nguuir edÊF mikjÊJ epiy ngwrÊ nraÊj ngUik ,tidNa rhUkÊ. ,tdÊ czÊlhfÊ¢a NguuR VwfÊFwa 2 E}wÊwhzÊLfsÊ epiyAwÊW ,UeÊjJ. ,tdJ MlʤrÊ nryÊthfÊF tlfÊNf JqÊfgjʧiutiu guå ,UeÊjJ. ,tdÊ ¤weÊj flwÊgiliafÊ nfhzÊL ,yqÊifiaAkÊ khyjÊ©TfisAkÊ mbgÊgLjʧdhdÊ. ,tdJ jiugÊgil njdÊdpeʧahåyÊ ,izawÊwJ £iorÊ rhSfÊ¢aUldÊ kz cwT nfhzÊL NkiyrÊ rhSfÊ¢aupdÊ tçikia xLfÊ¢a ngUæudÊ ,uhruhrdÊ. ,tdJ MlʤáyÊ XåakÊ ¤wÊgkÊ ehlfkÊ eldkÊ ,ir ,yfÊ¢akÊ ,dÊd ßwTkÊ edÊF tsHfÊfgÊglÊld. ,tdÊ fhyjʧwÊwhdÊ irtjÊ §UKiwfsÊ ehnlqÊFkÊ guåd; irt rka ntsÊskÊ ehnlqÊFkÊ gueÊJ kfÊfsÊ csÊsjÊijfÊ nfhsÊis nfhzÊlJ. NrhogÊ Nguuir czÊlhfÊfgÊ ngUkÊ gil §ulÊbatdÊ ,uhruhrNd MtdÊ; mgÊgil ,tdÊ epidjÊjd ahTkÊ jiládÊwprÊ nraÊJ teÊjJ ghuhlÊlwÊghyJ. mu¤ayÊ mikgÊigjÊ §wkÊngw mikjÊjtDkÊ ,uhruhrNd MtdÊ. ehfupfkÊ kpFej ,fÊfhy mu¤ayÊ mikgÊßwÊFkÊ ,uhruhrdÊ mu¤ayÊ mikgÊßwÊFkÊ vsÊssTkÊ NtWghL ,yÊiy. ,uhruhrDfF KdÊg ,uhlÊbu$lH gilnaLgÊghyÊ JdÊGwÊw Nrho ehL ,uhruhrdÊ fhyjʧyÊ ¢U~ÊzahW tiu guåaJ-Nkw;Nf mußfÊflyÊ tiu guåaJ-njwÊNf ,yqÊif tiu guåaJ vdpdÊ ,uhruhrdÊ NghHjʧwid vdÊnddgÊ GfoÊtJ!

nkaÊfÊ £Hjʧ

,rÊNrhowÊF KwÊglÊl gyÊytH ghzÊbaH glÊlaqÊfSkÊ fyÊntlÊLfSkÊ gy ¢iljÊJsÊsd. mtwÊwpyÊ mur kuT $wgÊglÊbUfÊFkÊ. mejeÊj murdÊ ¤wgÊgrÊ ¤wpjsNt $wgÊglÊbUfÊFkÊ; KwÊWkÊ $wgÊglÊbuhJ; åsfÊfkhftkÊ FwpfÊfgÊglÊbuhJ; åsfÊfkhfTkÊ FwpfÊfgÊglÊbuhJ. ,kÊKiwia årahyadÊ top teÊjtUkÊ ßdÊgwÊwp teÊjdH. MdhyÊ ,uhruhrdÊ ,eÊj Kiwia mbNahL khwÊwp ålÊlhdÊ; jdJ MlʤahzÊLfspyÊ KiwNa eilngwÊw NghHrÊ nrayÊfis KiwNa ntsp teÊj fyÊntlÊLfspyÊ KiwgÊgb FwpjÊJ tuyhdhdÊ. rhdÊwhf xdÊW $WNthkÊ. ,uhruhrdÊ KjçyÊ fheÊj@rÊ rhiyáyÊ fykÊ mWjÊjhdÊ. ,eÊj ntwÊwpNa ,tdÊ fyÊntlLfspyÊ Kjy; ,lkÊ ngwÊwJ. ,gÊgbNa xdÊwdÊßdÊ xdÊwhf KiwgÊgb FwpfÊfgÊglÊld. ,qÊqdkÊ ,gÊngupNahdÊ xOqÊF ngwfÊ FwjÊjitNa ßwÊfhy muruhYkÊ ßdÊgwÊwgÊglÊld. mfÊFwpgÊGfNs ,dÊW NrhoH tuyhwÊWfÊF cWJiz nraÊ¢dÊwd. glÊlakÊ myÊyJ fyÊntlÊLfÊjÊ njhlfÊfkhf xU njhliu mofhf mikjÊjtDkÊ ,uhruhrNd MtdÊ. ',/J ,tdJ glÊlakÊ myÊyJ fyÊntlÊL' vdÊW vsp§yÊ $wpåljÊ jfÊfthW mjÊnjhlfÊfkÊ ,UfÊ¢wJ. mJ '§UkfsÊ Nghy...' vdÊgjhFkÊ. ,tdJ æu kfdhd ,uhNreʧudÊ fyÊntlÊLkÊ glÊlaKkÊ NtW njhlfÊfkÊ cilait. ,qÊqdNk ßdÊ teÊjhH glÊlaqÊfSkÊ fyntlÊLf;fSkÊ NtW NtW njhlfÊfk nfhzÊlit. ,jÊjifa xOqÊFKiwia mikjÊj ,gÊguurdÊ mwpthwÊwyfis vdÊnddgÊ ghuhlÊLtJ!

NghHrÊ nrayÊfsÊ

,gÊßwÊfhyrÊ NrhoHfsÊ tlNkwÊNf NkiyfÊ rhSfÊ¢aUldÊ XahJ gy NghHfsÊ nraÊJntwÊwp fzÊltH; ghzÊbaHfSlDkÊ ,yqÊif murHfSlDkÊ gy NghHfsÊ nraÊJ jqÊfsÊ NguuirfÊ fhjÊJ teÊjdH. KjyÊ ,uhruhrdÊ kfdhd KjyhkÊ ,uhNreʧudÊ jdÊ flwÊgilia VåfÊ ¢ofÊ¢eʧajÊ ©TfspYkÊ kNyah ,eÊNjh¥dkÊ Kjça ,lqÊfspYkÊ Kjça ,lqÊfspYkÊ NrhoH nryÊthfÊif kpF§gÊgLjʧdhdÊ; tlfÊNf ngUQÊNridia mDgÊß tl NteÊjHfis KwpabjÊJfÊ fqÊifahW tiuáyÊ jdÊ NghHjʧwidfÊ fhlÊbjÊ jhdÊ G§jhf mikjÊj ngU efujÊijjÊ J}aÊikgÊgLjÊjfÊ fqÊif ePiufÊ nfhzÊL teÊjhdÊ. mtdÊ VwÊgLjʧa G§a jiy efukÊ fqÊif ePH nfhzÊL J}aÊikgÊgLjÊjgÊglÊljhyÊ fqÊif nfhzÊl NrhoGukÊ vdgÊ ngaH ngwÊwJ. mqÊF mtdhyÊ flÊlgÊglÊl NfhåyÊ 'fqÊif nfhzÊl NrhNorÊrukÊ' vdgÊglÊlJ. mqÊF ntlÊLåfÊfgÊ ngwÊw kpfgÊ ngupa Vup 'Nrho fqÊfkÊ' vdgÊ ngaH ngwÊwJ. ,dÊWkÊ gy ,lqÊfspyÊ 'fqÊif nfhzÊlhdÊ' vdÊDkÊ ngauhyÊ CHfSkÊ kzÊlgqÊfSkÊ toqÊ¢ tUjYfÊF ,gÊNguurNd fhuzdÊ vdÊgJ mwpajÊjFkÊ.

NrhoH æoÊrʤ

¢.ß. 13-MkÊ E}wÊwhzÊbyÊ %dÊwhkÊ ,uhruhrdÊ %dÊwhkÊ ,uhNreʧudÊ vdÊw Nrho NteÊjH fhyjʧyÊ ghzÊbaH gilnaLgÊghYkÊ ik#H ehlÊil MzÊLteÊj n`haÊryH gilnaLgÊghYkÊ NrhogÊ NguuRfÊF clÊglÊl ¤wÊwurH MqÊfhqÊF åisjÊJteÊj FogÊgqÊfshYkÊ KjyhkÊ ,uhruhrdÊ tçikAw mikjÊj NrhogÊ NguuR ¤wpJ ¤wpjhf epiy FiyeÊJ ¤jwjÊ njhlqÊ¢aJ. NrhoHfsÊ ghzÊba ehlÊbyÊ nraÊj nfhLikfSfÊnfyÊyhkÊ ghzÊbaaÊh;fsÊ Nrho ehlÊby gop ©HjÊJfÊ nfhzÊldH. MqÊfhqÊF ,UeÊj muzÊkidfsÊ jåL nghbahád. ,W§áyÊ Nrho ehL ¥H FiyeÊJålÊlJ.

¤wÊwurHfsÊ

NrhogÊ ngUehlÊbyÊ kiyakhdÊfsÊ rhkÊguhaH fhltuhaH thzNfhtiuaH m§akhdÊfsÊ fqÊfH njYqÊF NrhoH KjçNahH ¤wÊwurHfshf ,UeÊjdH. ,tHfsÊ jqÊfsÊ jqÊfsÊ FWehLfis MzÊL teÊjjJldÊNguurDfÊF fgÊgqÊflÊbAkÊ gil cjå nraÊJkÊ teÊjdH.

mu¤ayÊ

¢uhk Mlʤ mu¤açdÊ KJnfYkÊghaÊ ,UeÊjJ. NrhogÊ ngUehL gy kzÊlyqÊfshfgÊ ßupfÊfgÊglÊbUeÊjJ. NrhogÊ NguurDila kfÊfSkÊ neUqÊ¢a cwådUkÊ kzÊlyjÊ jiytuhfgÊ gzpahwÊwpdH. G§adthf ntyÊygÊglÊl ehLfspyÊ mik§ fhfÊf epiygÊgilfsÊ epWtgÊglÊld. åwÊgil thlÊgil <lÊbgÊgil vdgÊglÊl fhyhlÊgilAkÊ F§iugÊgil ahidgÊ gil fgÊgwÊ gil KjçadTkÊ NrhogÊ ngUehlÊilfÊ fhjÊJ teÊjd. Nrho NteÊjH glÊljʧwÊFupa jkÊ GjyÊtHfÊF cupa gUtjʧyÊ ,stuRgÊ glÊlkÊ flÊb mtHfis mu¤açYkÊ NghupYkÊ gofÊ¢ teÊjdH. mikrÊrH jhidjÊ jiytH FW epy kdÊdH ehlÊLgÊ ngUkfÊfsÊ murhqÊf caH mYtyH KjçNahH nfhzÊl FO 'cldÊ $lÊlkÊ' vdgÊglÊlJ.

  ,tÊt§fhupfisfÊ fyeÊNj murdÊ vjidAkÊ nraÊtJ tofÊfkÊ. epy msit m§fhupfsÊ tup thqÊFNthH tupiagÊ gythW ßupgÊgtH nghUlÊ fhgÊghsH NfháyÊfis NkwÊghHfÊFkÊ m§fhup vdrÊ NrhoH mu¤açyÊ gy JiwfisAkÊ NrHeÊj caH mYtyH gyH ,UeÊjdH. mu¤ayÊ m§fhupfSfÊFrÊ NrhogÊ NguurH %NteÊj NtshzÊ fhçqÊfuhad; frʤuhadÊ Nr§uhadÊ Kjça glÊlqÊfis toqÊ¢rÊ ¤wgÊßjÊjdH. epy tupAkÊ njhopyÊ tupAkÊ ßwtif tupfSkÊ mfÊfhyjʧyÊ ,UeÊjd. fldÊ $ç ,iw ghlÊlkÊ élʤ cyÊF fhzkÊ Kjçad mfÊfhy tupfis czHjÊJkÊ nrhwÊfsÊ. NrhogÊ ngUehL KOtJkÊ Nrho murHfsÊ fhyjʧyÊ edÊF msfÊfgÊglÊlJ. gytiffÊ NfhåyÊfsÊ klqÊfsÊ ,twÊiwrÊ NrHeÊj epyqÊfSfÊF tup ,yÊiy. NrhogÊ NguurH fhyjʧyÊ nghdÊdhYkÊ nrkÊghYkÊ nraÊagÊglÊl fhRfsÊ toqÊ¢ teÊjd. mfÊfhyjʧyÊ vzÊzyÊ, vLjÊjyÊ KfjÊjyÊ ePlÊlyÊ vdÊDkÊ msitfsÊ tofÊ¢yÊ ,UeÊjd. FdÊwp kQÊrhb foQÊR gykÊ f/R vdÊgd epWjÊjyÊ msitgÊ ngaHfsÊ. nråL MohfÊF cofÊF cup ehop FWzp fykÊ vdÊgd KfjÊjyÊ msitgÊ ngaHfsÊ. rhzÊ KokÊ Fop fhzp Ntç vdÊgd epy msitgÊ ngaHfsÊ.

¢uhk Mlʤ

¢uhk MlʤfÊF ¢uhkjʧdÊ xtÊnthU gF§áYkÊ XH cWgÊßdH nghJ kfÊfshyÊ NjHeÊnjLfÊfgÊglÊldH. veÊjrÊ rigáyhtJ cWgÊßduhfåUeÊJ fzfÊFfÊ fhlÊlh§UeÊjtUkÊ ItifgÊ ngUkÊ ghjfqÊfsÊ GupeÊNjhUkÊ ¢uhkfÊ FwÊwgÊ g§TgÊ GjÊjfjʧyÊ g§t nraÊagÊglÊltUkÊ ßwH nghUisfÊ ftHeÊNjhUkÊ fsÊsfÊ ifnaOjʧlÊltUkÊ FwÊwqÊ fhuzkhffÊ fOij kPJ VwÊwgÊglÊltUkÊ vjÊjifa ifêlÊLfÊ nfhzÊlNlhUkÊ ¢uhkjÊ JNuh¢ vdÊW fUjgÊglÊltUkÊ ,qÊFfÊ FwpfÊfgÊ ngwÊNwhHfÊF cwådUkÊ jkÊ thoÊehsÊ KOikAkÊ ¢uhk rigádÊ cWgÊßduhfjÊ NjHeÊnjLfÊfgÊ ngWjwÊFjÊ jF§awÊwtuhtH. ,jÊNjHjyÊ FlNthiy tháyhf murhqÊf m§fhup KdÊdpiyáyÊ eilngwÊW teÊjJ. ,qÊqdkÊ NjHeÊnjLfÊfgÊ ngwÊw cWgÊßdH gy NtiyfisfÊ ftdpfÊffÊ FOfÊfshfgÊ ßupfÊfgÊglÊldH. rkÊtjÊruthupakÊ VupthupakÊ gQÊrthupakÊ NjhlÊlthupakÊ nghdÊthupakÊ vdÊgd mfÊFOfÊfspdÊ ngaHfsÊ. ,tHfsÊ MSqÊfzjÊjhH vdTkÊ fzgÊ ngUkfÊfsÊ vdTkÊ ngaH ngwÊwdH.

CHNjhWkÊ vOjgÊgLkÊ MtzqÊfis (gjʧuqÊfis)fÊ fhgÊßl MtzfÊfsup ,UeÊjJ.

NfhåyÊfsÊ

ehadÊkhH fhyjʧyÊ (¢.ß. 600-900) ghlyÊ ngwÊw NfhåyÊfsÊ nrqÊfwÊ NfhåyÊfNs. irt rkajʧyÊ mOjÊjkhd gwÊWila NrhogÊ NguurUkÊ Nrho khNjåaUkÊ ¤wÊwurUkÊ mfÊNfhåyÊfisfÊ fwÊwspfshf khwÊwpdH. gy G§a ¤tdÊ NfhåyÊfSkÊ flÊlgÊ ngwÊwd. mtwÊWsÊ jQÊirgÊ ngupa NfhåyÊ fqÊif nfhzÊl NrhNoRtukÊ FkÊgNfhzjÊij mLjÊJsÊs jhuhRukÊ NfhåyÊ §UGtdkÊ ¤tdÊNfhåyÊ vdÊgd ¤weÊjit. ,gÊngUqÊ NfhåyÊfspdÊ NfhGu mikgÊGkÊ åkhd mikgÊGkÊ ¤wÊgqÊfsÊ XåaqÊfsÊ ,twÊwpdÊ mikgÊGkÊ gbtqÊfsÊ §UNkdpfsÊ ,twÊwpdÊ mikgÊGkÊ NrhoH fhyfÊ flÊllfÊfiy ¤wÊgfÊfiy XåafÊfiy Kjça fiyfspdÊ tsHrʤia edÊF mwpåfÊ¢dÊwd. ,twÊiw NeupyÊ fzÊLczHjNy rhyrÊ ¤weÊjJ. toptoprÊ irtuh¢a NrhoH irtjÊijjÊ jkÊ cánud tsHjÊjdH. mtHfsÊ nraÊJsÊs NfhåyÊ §UgÊgzpfsÊ vzÊzpy. xtÊnthU ngUqÊNfhåçYkÊ §UKiwfsÊ XjgÊglÊld. ,iriaAkÊ eldjÊijAkÊ tsHfÊf ,irthzpfsÊ mkHjÊjgÊglÊldH. åohfÊfsÊ ¤wgÊGw eilngwÊwd. ehnlqÊFkÊ klqÊfsÊ NjhdÊwprÊ irtjÊij tsHjÊJ teÊjd. NfhåyÊfspyÊ ,irAkÊ ehlfKkÊ tsHrʤ ngwÊwd. itztKkÊ rkzKkÊ NrhoHfshyÊ MjupfÊfgÊ ngwÊwd. NfhåyÊfspyÊ E}yÊ epiyaqÊfSkÊ kUjÊJtkidfSkÊ ,lkÊ ngwÊwpUeÊjd.

fyÊå 

NrhogÊ NguurH tl nkhopia MjupjÊjdH; jkpoÊ ehlÊL nkhopahd jkpiojÊ jkÊ cáH NghygÊ ghJfhjÊjdH; irtjÊ §UKiwfsÊ nrgÊNgLfspyÊ vOjgÊglÊld. ¤eÊjhkzp ngupa GuhzkÊ fkÊg uhkhazkÊ vdÊw ngUqÊ fhåaqÊfsÊ NrhoH fhyjʧwÊwhdÊ NjhdÊwpd. fçqÊfjÊJgÊ guzp %tUyh xlÊlfÊ$jÊjH E}yÊfsÊ ¤tQhd NghjkÊ Kjça ¤jÊjheÊj rhjʧuqÊfsÊ ehyháu §tÊåagÊ ßugeÊjjʧwÊFupa NgUiufsÊ vdÊgd ahTkÊ NrhoH fhyjʧwÊwhdÊ ntspgÊglÊld. æu NrhopakÊ edÊD}y; ahgÊgUqÊfyfÊ fhupif ahgÊgUqÊfy åUjʧ Kjça ,yfÊfz E}yÊfSkÊ ,fÊfhyjÊNjjhdÊ vOeÊjd. KjyhkÊ ,uhNreʧudÊ 'gzÊbj NrhodÊ' vdgÊ ghuhlÊLgÊ ngwÊwtdÊ. ,uzÊlhkÊ FNyhjÊJqÊfdÊ ngupa GuhzkÊ nraÊåjÊjtdÊ. KjwÊ FNyhjÊJqÊfdÊkPJ fçqÊfjÊJgÊ guzp ghlgÊ ngwÊwJ. mtDfÊFgÊ ßdÊ teÊj åfÊuk NrhodÊ ,uzÊlhkÊ FNyhjÊJqÊfdÊ ,uzÊlhkÊ ,uhruhrdÊ ,kÊ%tUkÊ xlÊlfÊ$jÊjH khztHfsÊ. ,kÊ%tHkPJkÊ mgÊGytH ngUkhdÊ 'cyh'gÊ ßugeÊjkÊ ghbAsÊshH. %dÊwhkÊ FNyhjÊJqÊfdÊ fhyjʧyÊ fkÊg uhkhazkÊ vOeÊjJ. 'es ntzÊgh'TkÊ ,fÊfhyjÊNjjhdÊ ghlgÊ ngwÊwJ. ,itadÊwpgÊ gy ehlf E}yÊfSkÊ meÊjh§ Kjça ¤W ßugeÊjqÊfSkÊ nraÊagÊglÊld.

KbTiu

,gÊßwÊfhyrÊ NrhoHfÊF KwÊglÊl gyÊytH jkpouyÊyH. MjyhyÊ mtHjkÊ MlʤáyÊNgupyfÊ¢aqÊfsÊ NjhdÊwåyÊiy. rqÊf fhyrÊ NrhoUkÊ ßwÊfhyrÊ NrhoUkÊ