|
nfdÊah jiyefH ieNuhßáyÊ 1998-kÊ MzÊL mnkupfÊf ÀjufjʧdÊ kPJ FzÊL æ¤ jhfÊFjyÊ eilngwÊwNghJ 250-NgH gçahdhHfsÊ. NkYkÊ 1000-NgH clyÊ CdKwÊwtHfsÊ ,tHfspyÊ ngUkÊghNyhH nfdÊah ehlÊilrÊ NrHeÊjtHfsÊ.
,gÊgbgÊglÊl ¢upkpdyÊ FwÊwrÊ nrayÊfshyÊ gh§fÊfgÊgLtJ mgÊghå nghJkfÊfsÊ jqÊfsJ mdÊwhl mYtyÊfis tHjÊjfjÊij ftdpjÊJfÊ nfhzÊbUgÊgtHfsÊ myÊyJ åLKiw ehlÊfis nghOJNghfÊfhf fopfÊf teÊjtHfsÊ. mnkupfÊfh muR myÊyJ ,]ÊNuça mu¤dÊ eltbfÊiffSfÊF ,JNghdÊw nfh^ukhd FwÊwrÊ nrayÊfsÊ rkhjhdkhf M¢ål KbahJ. ,JNghdÊw nrayÊfsÊ mnkupfÊf MfÊ¢ukpgÊig v§HjÊJ tUkÊ cy¢dÊ xLfÊfgÊglÊl kfÊfSfÊF veÊj tifáYkÊ cjTtJ Mf mikeʧUfÊfåyÊiy khwhf nkhkÊgrhåyÊ eilngwÊw jhfÊFjyÊfsÊ mnkupfÊfh topfhlÊLjçyÊ eilngwÊW tUkÊ gaqÊfuthjjʧwÊF v§uhd Nghiu åupTgLjÊj cjåáUfÊ¢dÊwJ. ¤wgÊghf ,]ÊNuçyÊ eilngwÊWtUkÊ ghy]Ê©d jwÊnfhiygÊgil FzÊL ærÊR jhfÊFjyÊfsÊ kjʧa ¢ofÊ¢yÊ mnkupfÊfhådÊ gueÊj NehfÊfqÊfsÊ cldÊ njhlHGgLjÊJtjwÊF ,]ÊNuça mu¤wÊF thaÊgÊig toqÊ¢AsÊsJ.
nkhkÊgrh FzÊL ærÊR jhfÊFjyÊ eleÊj §djʧNyNa ,]ÊNuçdÊ çfÊFlÊ flʤ mYtyfjʧyÊ JgÊghfÊ¢ #L jhfÊFjyÊ eleʧUfÊ¢wJ. ngaÊlʤahdÊ gF§áYsÊs flʤ mYtyfjʧyÊ flʤfÊF G§a jiytiu NjHeÊnjLgÊgjwÊfhd KjyhtJ NjHjyÊ eleÊjNghJ ,eÊj jhfÊFjyÊ eleʧUfÊ¢wJ. mgÊNghJ, MW NgH nfhyÊygÊglÊldH. 43-NgH fhakÊ mileÊjdH. myÊ m]ÊfÊfh khæuH gil ,eÊj jhfÊFjyÊfSfÊF nghWgÊG VwÊwpUfÊ¢dÊwJ.
nkhkÊgrhåyÊ eilngwÊw jhfÊFjiy ,]ÊNuça m§fhupfsÊ myÊfhaÊjh mikgÊNghL njhlHGgLjʧajwÊFfÊ fhuzkÊ åkhd epiyajʧYkÊ N`hlÊlçYkÊ xNu NeujʧyÊ jhfÊFjyÊ eljÊJtjwÊF ¤wgÊghd §lÊlkÊ ©lÊlgÊglÊbUeÊjJ klÊLkyÊy ghèáyÊ eilngwÊw FzÊL ærÊR jhfÊFjyÊ NghyÊ RwÊwpyh gazpfNs FwpitfÊfgÊglÊbUfÊ¢whHfsÊ. ghç jhfÊFjyÊfSfÊFkÊ myÊfhaÊjh mikgÊGjhdÊ fhuzkÊ vdÊW FwÊwkÊ rhlÊlgÊglÊlJ. jwÊNghJ ,]ÊNuiy FwpitjÊJ myÊfhaÊjh mikgÊG jhfÊFjyÊfis eljʧfÊ
nfhzÊbUgÊgjhyÊ mnkupfÊfhåwÊF ,]ÊNuyÊ jdJ xjÊJiogÊig jUkÊ vdÊWkÊ myÊfhaÊjh ©åuth§fis NtlÊilahLt§yÊ cjTkÊ vdÊWkÊ ,]ÊNuyÊ mwpåjʧUfÊ¢wJ.
gaqÊfuthj nrayÊfSfÊF v§uhd NghupyÊ ,Jtiu mnkupfÊfh ghy]Ê©d åtfhujÊij njhlHGgLjÊjåyÊiy. VnddÊwhyÊ <uhfÊ¢wÊF v§uhd mnkupfÊfhådÊ jhfÊFjyÊ eltbfÊiffspyÊ ,]ÊNuyÊ Neubahf <LgLjÊjgÊgLkhdhyÊ muG ehlÊL muRfsÊ mnkupfÊfhådÊ KawʤfSfÊF MjuT jUtjwÊF jaqÊFkÊ åUkÊghJ vdÊW mnkupfÊfh fU§aJ. MdhyÊ, ,]ÊNuça ßujkH VupayÊ rNuhdÊ mnkupfÊfhåyÊ csÊs fzÊ%bjÊjdkhd tyJrhup rfʧfSfÊF mtHfsJ Mjuit Nfhup tU¢whH. mnkupfÊfhådÊ tyJrhup rfʧfsÊ ghy]Ê©dpaHfis xopjÊJfÊflÊbålÊL kjʧa ¢ofÊF ehLfspyÊ ,]ÊNuçdÊ flÊLgÊghlÊil åupthfÊf MjuTfhlÊb tU¢dÊwd.
nkhkÊgrh jhfÊFjyÊfsÊ çfÊFlÊ flʤ mYtyfjʧyÊ eilngwÊw jhfÊFjyÊ Kjça nraʧfsÊ teÊJ nfhzÊbUeÊj NeujʧNyNa flʤjÊ jiytH gjåfÊF eilngwÊw NjHjçyÊ ~NuhdÊ jdJ v§upahd ßkÊkpahkpdÊ nelÊlhdÊ ahFit æoÊjʧ kfjÊjhd ntwÊwp ngwÊwhH. etkÊgH-28-eÊNj§ tiu ~NuhdÊ kpffÊFiweÊj thfÊFfis klÊLNk ngWthH flʤjÊ NjHjçyÊ mtH NjhyÊå mileÊJåLthH vd fUjgÊglÊlJ. ,]ÊNuyÊ gjʧupifahd `uvlÊ]Ê ntspálÊbUeÊj nraʧgÊgb ~NuhdpdÊ mYtyfkÊ NguopåwÊF ßdÊdH fhzgÊgLkÊ kzÊlykÊ NghyÊ ntwprÊNrhbfÊ¢leÊjJ. ৠàbjÊJ MlÊbfÊ nfhzÊbUeÊjJ. ,eÊj NeujʧyÊ ahNuh xUtH ehlÊbdÊ ghJfhgÊG FwpjÊJ epUgHfsÊ NglÊbfÊF VwÊghL nraÊaNtzÊLnkd Nahrid $wpdhH.
,]ÊNuçdÊ ntspAwTjÊJiw mYtyfjʧyÊ tofÊfjʧwÊF khwhf, nelÊlhdÊah$TkÊ epUgHfSfÊF NglÊbaspjÊjhH. mgÊNghJ mtUfÊF nkhkÊgrhåyÊ ,uzÊL FoeÊijfsÊ nfhyÊygÊglÊlJ njhlHghd ågufÊFwpgÊG ghfÊ]Ê nraʧahf jugÊglÊlJ.
nkhkÊgrh jhfÊFjyÊfsÊ eleÊj ßdÊdH §qÊfsÊ mdÊW ,]Êyhkp]ÊlÊLfsÊ ,dÊlH-nelÊ jsjʧyÊ myÊfhaÊjh - nfhLjÊjjhf fUjgÊgLkÊ xU nraʧ teÊjJ. jhfÊFjyÊfSfÊF mtHfsÊ nghWgÊG VwÊWfÊnfhsÊtjhf - meÊj nraʧáyÊ FwpgÊßlgÊglÊbUeÊjJ. ,eÊj nraʧádÊ czÊik jdÊik reÊNjfjʧwÊFupaJ VnddpyÊ ,jwÊF KdÊdH myÊfhaÊjh mikgÊG mjÊjifa nraʧ vijAkÊ ntspálÊl§yÊiy. ,eÊj ghfÊ]Ê nraʧ xgÊGjiy ,]ÊNuça geÊNjhg]ÊjÊJ gilgÊßupådH ,WfÊfkhfgÊ ßbjÊJfÊ
nfhzÊldH. ,]ÊNuçdÊ Nj¤a geÊNjhg]ÊjÊJ mikgÊßdÊ jiytH vgÊuhâkÊ myhå - epUgHfSfÊF NglÊbaspjÊjNghJ nkhkÊgrhåyÊ eilngwÊw jhfÊFjyÊfsÊ kpf ngupa nkfh jhfÊFjyhf fUjgÊgLnkdÊWkÊ, ,]ÊNuyÊ ,jwÊF KdÊdH ,yÊyhj msåwÊF tofÊfjʧwÊF khwhd eltbfÊiffspyÊ ,wqÊFkÊ vdÊWkÊ vrÊrupjÊjhH.
nkhkÊgrh jhfÊFjyÊfsÊ ~NuhdÊ ntwÊwp ngWtjwÊfhd thaÊgÊig jwÊnrayhf toqÊ¢ålÊlJ. meÊj jhfÊFjiy myÊfhaÊjh mikgÊNghL mtH njhlHGgLjʧdhH. mjdÊ %ykÊ flʤjÊ NjHjçyÊ mtUfÊF rhjfkhd NghfÊF cUtháwÊW. MdhyÊ ,]ÊNuçdÊ ,uf¤a Nritahd nkhrhjÊ vdÊ¢w csT mikgÊßwÊF nfdÊah jhfÊFjçyÊ rkÊkeÊjkÊ ,UfÊFkÊ vdÊw rhjʧafÊ$wÊiw mtÊtsT rhjhuzkhf jsÊspål KbahJ.
rhkÊ-7 uf uhfÊnflÊLfsÊ JyÊçakhf ,yfÊif jhfÊf KbahkyÊ NgháUfÊfyhkÊ. myÊyJ mtwÊiw gadÊgLjʧatHfsÊ NghJkhd mDgtkÊ ,yÊyhjtHfshf ,UfÊfyhkÊ. MdhyÊ meÊj ntgÊgjÊij ehLkÊ ,uzÊL uhfÊnflÊLfSkÊ 500-mb caujʧyÊ gweÊj åkhdjÊij vgÊgb Fwp itjÊJ jhfÊf KbaåyÊiy vdÊgJ Gupahj G§uhf csÊsJ. mJklÊLkyÊy uhfÊnflÊ jhfÊFjiy KwpabgÊgjwÊF Njitahd midjÊJ rhjdqÊfSkÊ ,]ÊNuçdÊ n[lÊ åkhdqÊfspyÊ tofÊfjʧwÊF khwhf nghUjÊjgÊglÊLsÊsd.
rhjhuzkhf ,uhZt n[lÊ åkhdqÊfspyÊ gadÊgLjÊjgÊgLkÊ àfÊfhaÊßNsH vdÊ¢w fUå ,]ÊNuça gazpfsÊ n[lÊ åkhdjʧyÊ nghUjÊjgÊglÊLsÊsd. åkhdjʧyÊ uhfÊnflÊ jhfÊFjYfÊF v§uhd njhopyÊ ElÊgjÊij xU tifáyÊ ntwÊwpfukhf gadÊgLjʧáUgÊgij ,eÊj rkÊgtkÊ RlÊbfÊfhlÊLtjhf `pgÊ& gyÊfiyfÊfofjʧyÊ MAjgÊ ¢sHrʤfsÊ rkÊkeÊjkhf åupTiuahsuhf gzpahwÊwp tUkÊ ,rhyÊ ,ahyÊ - fUjÊJ njupåjʧUfÊ¢whH. mtH ,jwÊF KdÊdH GydhaÊT Vn[dÊlÊlhf gzpahwÊwpatH. 1970fsÊ KjyÊ gazpfsÊ åkhdjÊij uhfÊnflÊ jhfÊFjçyÊ ,UeÊJ fhgÊghwÊWkÊ Kiwfis cUthfÊf ,]ÊNuyÊ KadÊW tUtjhf mtH åsfÊfkÊ jeʧUfÊ¢whH.
jhfÊFjyÊ KawʤfÊF ,yfÊfhd åkhd gazpfsÊ jeʧUfÊFkÊ jftyÊfSfÊFkÊ VNjh xU tifáyÊ uhfÊnflÊ jhfÊFjYfÊF v§uhd ghJfhgÊG fUåfsÊ cUthfÊfgÊ
glÊbUgÊgij CH[pjkÊ nraÊ¢dÊwd. åkhdjʧdÊ xU ,wfÊifáyÊ ¤wpa FzÊL ntbgÊG xsp fhzgÊglÊljhf NeupyÊ fzÊltHfsÊ njupåjÊjdH. ,eÊj ntbgÊG b-fhaÊßNsH fUåáçUeÊJ teʧUfÊfyhkÊ. ,eÊjtif njhopyÊ ElÊgkÊ rhjhuzkhf tHjÊjf åkhdqÊfspyÊ gadÊgLjÊjgÊgLt§yÊiy. VnddpyÊ mjÊjifa fUåfis nghUjÊJtjwÊF m§fkÊ nrythFkÊ. ,]ÊNuçdÊ mHfÊ¢a åkhd epWtdkÊ ,uzÊL NgháqÊ åkhdqÊfis itjʧUfÊ¢wJ m§yÊ xdÊwpyÊ ,]ÊNuça ßujkH VupayÊ ~NuhdÊ ,eÊj MzÊL MukÊgjʧyÊ th~pqÊlDfÊF gazkÊ nraÊjhH. mNj åkhdkÊ KkÊgrh rkÊgtjʧyÊ rkÊkeÊjgÊglÊbUfÊFkhdhyÊ ,]ÊNuça m§fhupfSfÊF ,gÊgb xU jhfÊFjyÊ elfÊFkÊ vdÊgJ KdÊ $lÊbNa njupeʧUfÊffÊ$LkÊ.
,JNghdÊw MjʧukÊ %lÊLkÊ nrayÊfspyÊ nkhrhjÊ vdÊ¢w csT mikgÊG rkÊkeÊjgÊglÊbUgÊgJ ntspgÊgilahd ålakhFkÊ. 1986-NgHçdÊ b]ÊNfh FzÊL ærʤyÊ rkÊkeÊjgÊglÊljhf FwÊwkÊ rhlÊlgÊglÊl xUtHjhdÊ nkhrh§dÊ Vn[dÊlÊlhf gzpahwÊwpajhf FwpgÊßlÊlhH. NgHçdÊ b]ÊNfh FzÊL ærÊir rhfÊfhf nfhzÊL mnkupfÊfh çßah kPJ åkhdjÊ jhfÊFjyÊ eljʧaJ.
¢ofÊF MßupfÊfhåyÊ cldbahf gaqÊfuth§fsÊ jhfÊFjyÊ eljÊjfÊ$LkÊ vdÊw vrÊrupfÊif GwfÊfzpfÊfgÊglÊlJ FwpgÊßljÊjfÊfjhFkÊ. yzÊldpyÊ ,UeÊJ nrayÊglÊLtUkÊ ,]Êyhkpa mikgÊghd myÊK`[Ê[pUdÊ mikgÊßdÊ jiytH N~fÊ ckH gfÊup K`kÊkJ ,eÊj vrÊrupfÊif ,dÊlHnelÊbyÊ teÊjjhf njupåjÊJsÊshH. ``myÊfaÊjh mikgÊGfÊF Mjuthd ©åuth§fsÊ FOfÊfsÊ nfdÊahåyÊ jhfÊFjyÊfsÊ ,lkÊngwgÊNghtJldÊ ,]ÊNuyÊ kfÊfsÊ FwpitfÊfgÊgL¢whHfsÊ vdÊWkÊ xU thujʧwÊF KdÊdNu ,dÊlHnelÊbyÊ vrÊrupfÊif nraÊagÊglÊbUeÊjJ`` vd meÊj ,]Êyhkpa mikgÊßdÊ jiytH $wpáUeÊjhH.
FzÊL ærÊR jhfÊFjyÊ ,lkÊngWtjwÊF ,uzÊL thuqÊfSfÊF KdÊdNu nfdÊahåyÊ FwpgÊghf ieNuhß kwÊWkÊ KkÊgrhåyÊ gaqÊfuth§fsÊ jhfÊFjyÊ eljÊjfÊ$LkÊ vdÊW M]ʧNuça murhqÊfkÊ vrÊrupfÊif nraʧUeÊjJ. KkÊgrhåwÊF mt¤akÊ ,yÊyhkyÊ M]ʧNuça RwÊWyhgÊ gazpfsÊ nryÊy NtzÊlhkÊ vdÊWkÊ KkÊgrhåyÊ ,UgÊgtHfsÊ mqÊ¢UeÊJ ntspNawpål NtzÊLnkdÊWkÊ M]ʧNuçah vrÊrupfÊif nraʧUeÊjJ. ¤lÊdp khHdpqÊ n`uhyÊlÊ` vdÊw ehNsL ßuplÊldpdÊ ,uhZt GydhaÊT tlÊlhuqÊfSfÊF ¢iljÊj ,eÊj jftyÊ ,ju muRfSfÊF (,]ÊNuyÊ clÊgl) njupåfÊfgÊglÊLålÊljhfTkÊ nraʧ ntspálÊlJ. ,eÊj vrÊrupfÊif N[HkdpfÊF ¢iljÊjJkÊ mij fLikahf vLjÊJfÊnfhzÊL jdJ FbkfÊfSfÊF vrÊrupfÊifåLjÊjJ.
njhlfÊfjʧyÊ mjÊjifa vrÊrupfÊif teÊjij ,]ÊNuça muR ßu§ep§ kWjÊjhH. MdhyÊ FzÊL ntbgÊG eleÊJ ehdÊF ehlÊfSfÊFgÊ ßdÊdH ,]ÊNuça ßupNfbaH n[duyÊ N[h¤ #gÊgHNtrH ,]ÊNuça ,uhZt GydhaÊT mikgÊßwÊF nfdÊahåyÊ eilngwåUfÊFkÊ jhfÊFjyÊ njhlHghd kpulÊlyÊ njupAkÊ vd xgÊGfÊnfhzÊlhH. MdhyÊ meÊj jftçdÊ ¤wgÊig FiwjÊJ k§gÊßl åUkÊß mJ §lÊltlÊlkhd jftyÊ myÊy vdÊgjhf åsfÊ¢dhH. nkhrhjÊ csT mikgÊßdÊ KdÊdhsÊ jiytH lhdpahlÊNlhDkÊ ,Nj epiyiajÊjhdÊ vLjÊjhH. ,]ÊNuYfÊF gy gaqÊfuth§fsJ vrÊrupfÊiffsÊ tU¢dÊwd vdÊWkÊ vdNt mtwÊiw fLikahf vLjÊJfÊnfhsÊsåyÊiynadÊWkÊ mtH åsfÊfkÊ jeÊjhH.
,]ÊNuça muR nrayÊglhkyÊ ,UeÊjjwÊF vrÊrupfÊiffsÊ gil vLgÊghyÊ åiseÊj mylʤajÊij fhuzkhf rkhjhdkhf $Wtij VwÊWfÊnfhsÊs KbahJ. vrÊrupfÊif ¢iljÊjJkÊ kwÊw muRfsÊ mij fLikahdjhfTkÊ, §lÊltlÊlkhdjhfTkÊ mqÊ£fupjÊJ jdJ ßui[fSfÊF vrÊrupfÊif nraʧUeÊJkÊ GydhaÊT jftyÊ ¢iljÊj ßdÊdUkÊ ,]ÊNuyÊ jdJ kfÊfis ©qÊFfspyÊ ,UeÊJ fhgÊghwÊw jtwpa FwÊwjÊij nraʧUfÊ¢wJ.
meÊj kzÊlyjʧyÊ Nkiy ehLfspdÊ ,uhZt eltbfÊiffsÊ ngUksåyÊ ngU¢ tU¢dÊw ßdÊdzpáyÊ nfdÊah jhfÊFjyÊ eilngwÊwpUfÊ¢wJ. jwÊNghJ mnkupfÊf gilfsÊ KkÊgrhåwÊF tlfÊFgÊ gF§áyÊ nfdÊah ,uhZtjÊJldÊ ,izeÊJ ``vlÊ[ÊlÊ khNylÊ`` vdÊW miofÊfgÊgLkÊ ,uhZt gáwʤfis NkwÊnfhzÊbUfÊ¢wJ. mnkupfÊfhådÊ GydhaÊT mikgÊGfÊfSkÊ csT ]ÊjhgdKkÊ nfdÊahitAkÊ jhdÊrhdÊahitAkÊ ]ÊjykhffÊ nfhzÊL ePzÊl fhykhf nrayÊglÊL tUtjhyÊ meÊehLfspyÊ fzprkhd msåwÊF mnkupfÊfhådÊ csT kwÊWkÊ m§fhupfsÊ elkhbfÊ nfhzÊbUfÊ¢dÊwdH. KkÊgrh åkhd epiyajʧNyNa mnkupfÊf ,uhZt jskÊ xdÊW ,aqÊ¢ tU¢wJ. nfdÊahådÊ geÊNjhg]ÊjÊJ gilfSfÊF
Nfeʧu- MjuT jUtjwÊfhf mnkupfÊf giljÊjskÊ ,UgÊgjhf $wgÊgL¢wJ.
,jwÊ¢iláyÊ N[HkdÊ ehlÊL åkhdgÊgil KkÊgrhitrÊ RwÊwp fzÊfhzpgÊG eltbfÊiffspyÊ njhlHeÊJ <LglÊL tU¢wJ. nfdÊah Nrhkhçah kwÊWkÊ gh¢]ÊjhDfÊF ,ilNa eilngwÊW tUkÊ fgÊgyÊ NghfÊFtujÊJ KOtijAkÊ N[HkdÊ ehlÊL åkhdgÊgil åkhdqÊfsÊ fzÊfhzpjÊJ tU¢dÊwd. ,jwÊFNkyÊ MßupfÊf nfhkÊG KidgÊ gF§áYsÊs [pgTlÊb vdÊw ,ljʧYkÊ ¢ofÊF MßupfÊf flwÊfiu gF§ KOt§YkÊ Nkiy ehlÊL ,uhZtjʧdupdÊ åopgÊghd fzÊfhzpgÊGfÊfsÊ eilngwÊW tU¢dÊwd. ,tÊtsT åupthd Neub kwÊWkÊ kiwKf fzÊfhzpgÊGfÊfisAkÊ kPwp Nrhkhç myÊyJ myÊfhaÊjh gaqÊfuth§fsÊ nfdÊahåyÊ EioeÊJ ßwH fzÊLßbfÊf KbahkyÊ jhfÊFjyÊ eljʧáUfÊ¢whHfsÊ vdÊW $wgÊgL¢wJ.
nkhkÊgrh jhfÊFjyÊfspyÊ rkÊkeÊjgÊglÊltH vdÊW reÊNj¢fÊfgÊgLkÊ xNu egH mgÊJyÊyh m`ÊkJ mgÊJyÊyh ,tH VkdÊ ehlÊilrÊ rhHeÊjtH. 1998-kÊ MzÊL ÀjufjʧyÊ eilngwÊw FzÊL ærÊR jhfÊFjçYkÊ ,tH kPJ FwÊwkÊ rhlÊlgÊglÊbUfÊ¢wJ. ,tUfÊFkÊ myÊ,jʧfhjÊ myÊ,]Êyhkpah mikgÊßwÊFkÊ vdÊd njhlHG ,UfÊffÊ$LkÊ vdÊgJ njspthf ,yÊiy. mtH fleÊj IeÊjhzÊLfshf MßupfÊf ehLfspyÊ elkhb tU¢whH. mzÊikáyÊ myÊfaÊjh mikgÊßwÊfhf ¤auh-çNahdÊ ehlÊbyÊ itu åahghu NgukÊ xdÊwpwÊF KadÊwhH. mzÊikáyÊ eilngwÊw jhfÊFjyÊfspyÊ mtUfÊF njhlHG ,UgÊgjhfNth myÊyJ nfdÊahåyÊ ,UeÊjjhfNth rupahd rhdÊW vJTkÊ ,yÊiy.
1991-kÊ MzÊL Nrhkhçah ehlÊL muR fåoÊeÊj ßdÊdH myÊ,jʧfhjÊ myÊ-,]Êyhkpa mikgÊG cUthdJ gwÊwp mnkupfÊf m§fhup xUtH åsfÊfkÊ jeÊjhH. mgÊNghJ mnkupfÊfhådÊ MjuT muR NrhkhçahåyÊ æoÊeÊjJ. Nrhkhça ehlÊbyÊ jqÊfSfÊFsÊ NghH GupeÊJ nfhzÊLsÊs gyÊNtW ,dqÊfSfÊ¢ilNa xwÊWikia cUthfÊ¢ ,]Êyhkpa muir epWTtjwÊF myÊ,jʧfhjÊ myÊ,]Êyhkpa mikgÊG cUthdJ. MdhyÊ ,dqÊfSfÊ¢iláyhd NghHfsÊ ePbjÊjjhYkÊ vjʧNahgÊßa ,uhZt eltbfÊifia jhfÊFgÊßbfÊf KbahjjhYkÊ 1996-kÊ MzÊL meÊj ,]Êyhkpa mikgÊG kiweÊjJ. meÊj NeujʧyÊ mnkupfÊfh jiyálÊL NkwÊnfhzÊl `MguN~dÊ nu]ÊNlhH N`hkÊ`` - ,uhZt eltbfÊif NjhyÊåáyÊ KbeÊjJ. 1993-mfÊNlhgupyÊ Nefb]Êê vdÊw ,ljʧyÊ 18-mnkupfÊf ,uhZt æuHfsÊ nfhyÊygÊglÊldH. NrhkhçahåyÊ mnkupfÊf jiyâlÊbwÊF v§HgÊG njupåfÊFkÊ ,afÊfjʧyÊ meÊj ,]Êyhkpa mikgÊG veÊj åjkhd gqÊFkÊ vLjÊJfÊnfhsÊsåyÊiy.
myÊ-,jʧfhjÊ mikgÊG kPJ FwÊwrÊrhlÊLfÊfsÊ nrdÊw MzÊL th~pqÊldÊ Ngh]ÊlÊ ehspjopyÊ jiyfhlÊl MukÊßjÊjJ. myÊfhaÊjh - mikgÊßdÊ $lÊlhspahf mnkupfÊfh myÊ-,jʧfhjÊ mikgÊig fUJtjhf meÊj gjʧupif vO§aJ. xrhkh ßdÊ NyldÊ jdJ jsg§fspyÊ ¤yiu NrhkhçahåwÊF mDgÊßajhfTkÊ mtHfsÊ xU ,djÊjiytuhd K`kÊkJ I©§wÊF cjåajhfTkÊ ,jdhyÊ 18-mnkupfÊf ,uhZt æuHfSkÊ nfhyÊygÊglÊljhfTkÊ th~pqÊldÊ Ngh]ÊlÊ FwÊwkÊ rhlÊbáUeÊjJ.
MgÊfhdp]ÊjhdÊ NghUfÊFgÊ ßdÊdH myÊ fhaÊjh cWgÊßdHfsÊ NrhkhçahåwÊF jgÊß Xb teÊJ myÊ-,jʧfhjÊ xjÊJiogÊNghL NrhkhçahåyÊ gáwʤ KfhkÊfis mikjÊjjhfTkÊ $wgÊglÊlJ. ,eÊj MzÊL nrgÊlkÊgupyÊ NrhkhçahådÊ ehza khwÊW epWtdkhd myÊgufÊfjÊ myÊfhaÊjh mikgÊßwÊF ep§ cjå nraÊjjwÊF nghWgÊghdJ vdÊw FwÊwrÊrhlÊLfis mnkupfÊf epHthfkÊ ifålÊlJ.
,gÊgbgÊglÊl mtkupahijfÊFsÊshd FwÊwrÊrhlÊL kPzÊLkÊ GJgÊßfÊfgÊglÊL tU¢wJ. myÊgufÊfjÊ epWtdjʧdÊ jiytH 1990fspdÊ JtfÊfjʧyÊ myÊ-,jʧfhjÊ mikgÊßdÊ KdÊdzp cWgÊßdH. ßdÊNyldÊ ngaupyÊ g`hkh]Ê gF§ tqÊ¢ xdÊwpyÊ JtfÊfgÊglÊl fzfÊ¢yÊ myÊgufÊfjÊ yhgkÊ NghlgÊglÊlJ vdÊW FwÊwkÊ rhlÊlgÊglÊlJ. ,Nj mbgÊgiláyÊ N[hH[Ê G~Ê - ¥dpaH kPJkÊ FwÊwkÊ rhlÊl KbAkÊ. mtuJ fhHnyayÊ F&gÊ KjèlÊL epWtdkÊ ßdÊNyldJ FLkÊgjʧdUldÊ neUfÊfkhf gzpahwÊwp teÊjJ meÊj mbgÊgiláyÊ ßdÊNylDfÊF ep§ cjå nraÊjtH vdÊW [hH[Ê G~Ê ¥dpaH kPJkÊ FwÊwkÊ rhlÊl KbAkÊ.
uprÊrhHlÊ nlsldÊ MßupfÊf åtfhuqÊfis MuhaÊt§yÊ KdÊdzp MaÊthsHfspyÊ xUtH Nrhkhçah ehlÊbyÊ ,dqÊfSfÊ¢ilNa eleÊJ tUkÊ mu¤ayÊ rrÊruTfspdÊ fhuzkhf ntspehLfisrÊ NrHeÊj ©åuth§fsÊ ghJfhgÊghf nrayÊgl KbahJ vdÊW mtH fUjÊJ njupåjÊJsÊshH. ``meÊepaHfsÊ FwpgÊghf gzfÊfhuHfsÊ tUthaÊfÊfhd Mjukhf fUjgÊgL¢whHfsÊ mgÊgbgÊglÊl gzfÊfhuHfsÊ ngUkÊghYkÊ fljÊjgÊgL¢whHfsÊ. gzkÊ ngwÊWfÊnfhzÊL §UgÊß mDgÊggÊgL¢whHfsÊ. xrhkh ßdÊNyldÊ ¢iljÊjhyÊ vspjhf mtiu fljʧrÊ nrdÊW epiwa ßiz gzjÊij ngwÊWfÊnfhsÊthHfsÊ vdÊW
xt;Nrgh; gjʧupifáyÊ uprÊrHlÊ lTldÊ vO§áUfÊ¢whH.
mnkupfÊfhåyÊ nrayÊglÊL tUkÊ epGzHfsÊ ,eÊj fUjÊij VwÊWfÊnfhsÊ¢dÊwdH. myÊgufÊfjÊ %lgÊglÊlJ njhlHghd KbT kpfgÊngupa jtwhFkÊ.
FgÊig - GydhaÊTjÊ jftyÊ mbgÊgiláyÊ ,eÊj Kbit mnkupfÊfh vLjʧUfÊ¢wJ vdÊW mnkupfÊf ehlhSkdÊw MuhaÊrʤ Nrit mikgÊigrÊ rhHeÊj
nllÊlhfÊdp - fUjÊJ njupåjÊjhH. myÊ-,jʧfhjÊ NrhkhçahåyÊ XH ,uhZt mikgÊghf nrayÊglåyÊiy vdÊW nrdÊw MzÊL G~Ê epHthfjʧwÊF mnkupfÊf muR MNyhrfH nfdÊ kpdÊfh]Ê njupåjÊjhH. mtH I.eh.åyÊ Nrhkhçah njhlHghd MNyhrfuhfTkÊ gzpahwÊwpatH.
åkhdqÊfsÊ fgÊgyÊfsÊ elkhlÊl fzÊfhzpgÊßwÊF åupthd VwÊghLfsÊ nraÊagÊglÊbUeÊJkÊ NrhkhçahåyÊ myÊfhaÊjh - myÊyJ myÊ-,jʧfhjÊ gáwʤ KfhkÊfsÊ nrayÊgL¢dÊwd vdÊw jftiy CH[pjgÊgLjÊJkÊ veÊj MjhujÊijAkÊ G~Ê epHthfkÊ juåyÊiy. cy¢NyNa kpfTkÊ VoÊik epiyáYsÊs ehlÊil njhlHeÊJ mnkupfÊfh kpulÊbfÊnfhzÊbUgÊg§yÊ cW§AldÊ nrayÊgL¢wJ. mjwÊFfÊ fhuzkÊ meÊj kzÊlyjʧyÊ mnkupfÊfhådÊ ``Nfeʧu eydÊfsÊ`` jhdÊ. Nrhkhçah MgÊupfÊfhådÊ nfhkÊG KidgÊ gF§áyÊ mikeÊJsÊsJ. tisFlh ehLfspdÊ vzÊnzaÊ fgÊgyÊfsÊ midjÊJkÊ meÊj topahfjÊjhdÊ nryÊy NtzÊLkÊ. <uhfÊif æoÊjʧålÊL mjdÊ vzÊnzaÊ ¢zWfis ifgÊgwÊwp KOikahd gadÊfis mnkupfÊfh mDgåfÊf NtzÊLnkdÊwhyÊ Nrhkhçah kzÊlykÊ mjdÊ flÊLgÊghlÊbyÊ ,UfÊfNtzÊLkÊ. myÊ-,jʧfhjÊ %ykÊ mnkupfÊfhåwÊF kpulÊlyÊ tuåyÊiy. ,dÊndhU tyÊyuR cyf vzÊnzaÊ ådpNahfjʧyÊ mnkupfÊfhådÊ flÊLgÊghlÊil gyædgÊgLjÊJkÊ tifáyÊ Nrhkhçahit ßbjÊJfÊnfhsÊsfÊ$LkÊ mjdÊ %ykÊ ,eÊj cáHehbahd fgÊgyÊ ghijáyÊ mnkupfÊfhåwÊF v§uhf M§fÊfkÊ nrYjÊj KbAkÊ. ,JjhdÊ czÊikáNyNa mnkupfÊfhåwÊF v§uhd kpulÊlyÊ MFkÊ.
NrhkhçahåwÊF tlfÊ¢yÊ [pgTlÊb mikeʧUfÊ¢wJ. ,J gioa ßuhdÊ]Ê ehlÊL fhydpahFkÊ. ,uzÊlhtJ cyfgÊ NghUfÊFgÊ ßdÊdH mgÊgF§áyÊ N[HkdÊ ehlÊLgÊ gilfsÊ kpfgÊngUkÊ msåwÊF §ulÊlgÊglÊLsÊsd. ngHnguh Mo JiwKfjÊij mnkupfÊfh mikjʧUfÊ¢wJ. ,J ,eÊJ kfhrKjʧujʧYsÊs jiy¤weÊj JiwKfkhFkÊ. ßuplÊldÊ kwÊWkÊ ,ju INuhgÊßa fgÊgyÊ gil fgÊgyÊfsÊ ,eÊjgÊ gF§áyÊ myÊ-fhaÊjh gaqÊfuth§fsÊ elkhlÊljÊij fzÊfhzpjÊJ tU¢dÊwd.
nkhkÊgrhåyÊ uhfÊnflÊ jhfÊFjyÊ kwÊWkÊ FzÊL ærÊR eljʧatHfsÊ ahuhfáUeÊjhYkÊ mjdÊ åisT vdÊdntdÊwhyÊ ,eÊj kzÊlyjʧyÊ Nkhjiy KwÊwrÊ nraʧUfÊ¢dÊwJ. VwÊfdNt tWik kwÊWkÊ NehaÊfspdÊ ßbáyÊ ¤fÊ¢AsÊs ,eÊjgÊ gF§ kfÊfsÊ ,uhZt eltbfÊiffsÊ ngUFtjdÊ åisTfisAkÊ reʧjÊjhf NtzÊLkÊ.
|
